Po czyszczeniu odsłuchaj płytę na słuchawkach. Jeśli słyszysz jednostajny szum lub trzaski w tych samych miejscach, rowek jest już uszkodzony i żaden środek tego nie naprawi. Jeśli dźwięk się poprawił, ale po kilku odtworzeniach wraca szum, przyczyną jest zużyta igła albo brudna wkładka. Wtedy wyczyść igłę miękkim pędzelkiem i sprawdź jej stan. Płyty po zabiegu przechowuj w nowych, czystych kopertach, z dala od kuchni, warsztatu i źródeł wilgoci.
Nie popełniaj błędu polegającego na ocenie płyty wyłącznie po okładce. Ślady na tekturze, zagniecenia czy rozwarstwienia narożników mówią o tym, jak obchodzono się z całym wydawnictwem, ale nie o stanie samego krążka. Zdarzają się egzemplarze z idealną okładką i porysowanym winylem oraz odwrotnie. Zawsze wyciągaj płytę i oglądaj ją osobno, nawet jeśli sprzedawca zapewnia, że „nigdy nie była grana”.
Na koniec zostaw sobie test igły: przyłóż płytę do światła i sprawdź, czy rowki nie są wypolerowane na wysoki połysk w miejscach najczęściej granych. Ten efekt to znak, że ktoś katował ten egzemplarz. Jeśli płyta przechodzi wszystkie te próby, warto ją kupić i umyć — nawet najlepszy stan nie zwalnia z czyszczenia przed pierwszym odsłuchem.
Do usuwania tłuszczu potrzebny jest środek, który rozpuści zabrudzenie, ale odparuje bez pozostawiania filmu. Najlepiej sprawdza się roztwór wody destylowanej z niewielką ilością alkoholu izopropylowego i kroplą łagodnego detergentu bez zapachu. Proporcje to około 90 procent wody i 10 procent alkoholu. Detergent dodaj dosłownie kroplę na pół litra. Zbyt mocny roztwór, a zwłaszcza czysty alkohol, może zmatowić etykietę i uszkodzić warstwę lakieru na powierzchni płyty. Nie używaj płynów do mycia naczyń z odtłuszczaczami ani preparatów na bazie acetonu, benzyny czy rozpuszczalników nitro.
Rowki winylowe mają szerokość kilku setnych milimetra. Ziarno kurzu bywa od nich większe, ale drobiny pyłu, tłuszczu z palców czy osadu z papierowych kopert potrafią wcisnąć się znacznie głębiej. Pędzel antystatyczny działa na zasadzie kontaktu — włosie musiałoby dotrzeć do dna rowka, żeby cokolwiek stamtąd wyciągnąć. Przy głębokich rowkach końcówki włosia często ślizgają się po grzbietach, a nie wchodzą w bruzdę. Efekt jest taki, że płyta wygląda na czystą, a przy odtwarzaniu nadal trzeszczy.
Podsumowując: pędzel antystatyczny działa na winylach z głębokimi rowkami, ale tylko jako narzędzie do usuwania luźnego kurzu i ładunków elektrostatycznych. Nie zastąpi mycia. Jeśli płyta trzeszczy po przejechaniu pędzlem, problem siedzi głębiej i wymaga mokrego czyszczenia. Warto o tym pamiętać, zanim uzna się, że płyta jest już zużyta albo że pędzel jest wadliwy.
Typowe błędy, które kończą się trwałym uszkodzeniem: czyszczenie płyt suchą szczotką, gdy na powierzchni jest tłuszcz, bo rozmazuje się go w rowek; używanie papierowych ręczników, które zostawiają włókna; polewanie płyty wodą z kranu, która zawiera kamień i chlor; oraz wcieranie środka w etykietę. Etykietę zawsze osłaniaj, a jej samej nie zamaczaj. Jeśli płyta ma rdzawy nalot na środku, wokół otworu, sprawdź, czy nie jest to ślad po stalowym trzpieniu — wtedy problem wraca przy każdym odtwarzaniu.
Najczęstszy błąd przy myciu okien to zabieranie się do pracy w słoneczny dzień. Promienie nagrzewają szybę, woda i płyn odparowują zanim zdążysz je rozprowadzić, a na powierzchni zostają smugi i biały nalot. Myj okna w pochmurny dzień albo późnym popołudniem, kiedy słońce nie pada bezpośrednio na szybę. Jeśli nie masz wyboru, pracuj od góry do dołu i wycieraj na bieżąco, sekcja po sekcji, nie zostawiając mokrych fragmentów do wyschnięcia.
Płyta winylowa pokryta tłuszczem lub śladami rdzy to zwykle efekt przechowywania w kuchni, garażu albo piwnicy obok narzędzi. Tłuszcz najczęściej pochodzi z palców, oparów smażenia lub aerozoli, a rdza pojawia się, gdy wilgoć osadziła się na stalowych elementach i zostawiła nalot na powierzchni. Zanim zaczniesz czyścić, obejrzyj płytę pod światło w skosie. Jeśli widzisz wyraźne wżery w tworzu, czyli czarne lub brązowe wgłębienia z ostrymi krawędziami, rowek jest uszkodzony mechanicznie. Czyszczenie może poprawić wygląd, ale nie przywróci dźwięku.
Rowki, które zdradzają zużycie Kluczowy jest odsłuch, ale nie całej płyty. Wystarczy sprawdzić pierwsze i ostatnie sekundy każdej strony — tam zużycie ujawnia się najszybciej. Trzaski na początku i końcu utworu to typowy objaw zmęczonej igły poprzedniego właściciela. Zwróć uwagę na zniekształcenia wokalu w głośniejszych fragmentach: jeśli głos brzmi chrapliwie i „przeskakuje”, rowki są już zmęczone. To nie jest brud, który usuniesz — to deformacja ścianek rowka.
Jak zdjąć rdzawy nalot z rowka Rdza na winylu rzadko jest prawdziwą korozją tworzywa, bo winyl nie rdzewieje. To osad z cząstek żelaza, które przeniosły się z innych przedmiotów, albo pozostałość po igle i stalowych elementach wkładki. Taki nalot usuwa się mechanicznie, ale bardzo delikatnie. Nasącz czystą, miękką szmatkę z mikrofibry roztworem czyszczącym i przecieraj płytę po okręgu, zgodnie z kierunkiem rowka. Nie szoruj w poprzek rowka, bo natychmiast zrobisz rysy słyszalne jako trzaski. Przy mocniejszym osadzie użyj miękkiego pędzelka z naturalnego włosia i pracuj nim w rowku tak, jak podąża igła.
- ID: 400952
Be the first to review “Jak nie kupić zniszczonego winyla — błąd, który kosztuje”
-
2595 Hidden Meadow Drive
Reviews
There are no reviews yet.